Inspirerende aftrap RAAK! Ervaringsdeskundigheid

De professional met ervaringsdeskundigheid is een nieuwe rol binnen diverse zorgorganisaties. Veel professionals willen hun ervaringsdeskundigheid graag inzetten. Maar hoe doe je dat? En wat gebruik je wanneer?

“Hoe kan ik mijn eigen herstelervaringen (met bijvoorbeeld psychiatrie of verslaving) beter gebruiken in mijn werk? Ik ben nog zo aan het pionieren in mijn eigen organisatie. Was er maar meer materiaal beschikbaar, waaruit we kunnen putten,” is een veelgehoorde vraag.

In een tweejarig onderzoek gaat hogeschool Windesheim samen met medewerkers van RIBW GO, Dimence, Trajectum, GGNet, MEE, hogeschool Utrecht en VU Medisch Centrum op zoek naar antwoorden. Tijdens de inspirerende aftrapbijeenkomst op 29 maart 2017 maakt projectleider Alie Weerman duidelijk dat het doel ook is praktisch materiaal op te leveren, wat organisaties kunnen gebruiken ter versterking van de rol van de professional met ervaringsdeskundigheid.

Drie onderzoeksfasen
Alie Weerman legt uit dat het onderzoek drie fasen heeft:

  • Via een anonieme enquête inventariseert het onderzoeksteam de ervaringskennis bij zorgprofessionals.

  • Na de zomer van 2017 gaan de leerwerkgroepen en de ontwikkelteams aan de slag. In elke organisatie komt een ontwikkelteam, daarin leren we van elkaar. Elke organisatie pakt het immers weer anders aan. In de leerwerkgroepen gaan professionele medewerkers  aan de slag gaan met hun eigen ervaringskennis. Vier onderzoekers van hogeschool Windesheim en hogeschool Utrecht bieden hierbij ondersteuning.

  • Begin 2019 worden diverse producten opgeleverd. Dat is bijvoorbeeld een handleiding, maar ook beeldmateriaal zoals filmpjes.


Ervaringen van pionier Maurits Boote
Maurits Boote (Hoopverlener in de jeugdhulpverlening) vertelt op enthousiaste en inspirerende wijze hoe hij de ervaringen inzet, die hij als jongere in de jeugdhulpverlening heeft opgedaan. “Dat ging met vallen en opstaan. Het was en is ontzettend pionieren. Ik blijf steeds op zoek hoe de hulpverlening beter en anders kan.”

Maurits deelt waardevolle tips met de aanwezigen: “Als zorgprofessional met ervaringsdeskundigheid moet je zo echt zijn als maar kan. Als je niets deelt, krijg je ook niets terug. Je bent voor de cliënt een rolmodel en een bondgenoot. Dan moet je niet alleen over hulpverlening praten, maar vooral naast de cliënt staan in het dagelijks leven.” Ook geeft hij de aanwezigen mee dat je “ervaringsdeskundigheid pas functioneel kunt inzetten als het een plek heeft bij jezelf.”

Wat je volgens Maurits ook moet leren is hoé je je eigen ervaring kunt inzetten. “Het is als een rugzak met heel veel ritsjes. In elk vakje zit wat anders. Welk vakje rits je op welk moment open? Je moet leren welke ervaringskennis je op welk moment inzet.” Daarnaast vindt Maurits het heel belangrijk het team nauw betrokken te houden. “Ik heb geleerd dat het heel goed werkt, als elk teamlid zijn eigen herstelverhaal vertelt.”

Persoonlijke motivatie
Tijdens de pitch delen collega’s van de verschillende organisaties op heel persoonlijke wijze waarom ze meedoen aan de leerwerkgroepen. “Ik zat constant in de spagaat tussen mijn rol als hulpverlener en mijn eigen ervaringskennis als psychiatrisch patiënt,” vertelt een van de deelnemers. “Ik was een ervaringsdeskundige die geen hulpverlener kon zijn. En een hulpverlener die mijn ervaringen niet kon en mocht delen. Ik vind dit een fantastisch onderzoek en wil graag daaraan mijn steentje bijdragen.”

Een ander vertelt: “Ik ben depressief geweest en heb een psychose gehad. Tijdens mijn opleiding tot hulpverlener en later in het team werd mij telkens gezegd: ‘Daar kun je maar beter niet over praten met je cliënten’. Maar ik merkte: ik kan niet anders en ik ging mijn ervaringen toch inzetten in de hulpverlening. Dit werd oogluikend toegestaan. Ik ben erg blij met de openheid die nu ontstaat en wil binnen mijn organisatie de inzet van de professional met ervaringsdeskundigheid stimuleren.”

“Zelf heb ik geen ervaringskennis, maar ik zie dat sommige hulpverleners effectiever zijn in bepaalde situaties dan anderen. Dat heeft volgens mij met iemands levensverhaal te maken. Zelf leer ik ontzettend veel door regelmatig te sparren met de ervaringsdeskundige in ons team. Die kennis wil ik graag doorontwikkelen.”

Flinke stap vooruit
Deelnemers aan de aftrapbijeenkomst bij Windesheim blikken enthousiast terug op een geslaagde middag, maar ze kijken vooral gemotiveerd vooruit: “Dit onderzoek is een enorme stap in de goede richting. Hiermee krijgen zorgprofessionals met ervaringsdeskundigheid praktische handvatten hoe ze hun eigen ervaringen kunnen inzetten om cliënten te ondersteunen bij hun herstel en participatie.”